Door op 23 oktober 2015

Algemene Beschouwingen – Samen Vooruit

Het gaat goed met Roosendaal, althans als het om de financiële situatie gaat van onze gemeente. De Partij van de Arbeid heeft kunnen constateren dat het financieel huishoudboekje met de begroting 2016 van de gemeente op orde is. Een financieel evenwichtig beleid.

De PvdA heeft bij de behandeling van de Kadernota al aangegeven dat echter niet enkel gekeken moet worden naar de financiën, maar dat koers moet worden gezet richting een sociaal, duurzaam en evenwichtig Roosendaal.

Nederland dreigt zichzelf sociaal en cultureel in tweeën te delen. Ook Roosendaal dreigt een gemeente, een stad, van twee snelheden te worden. Het Sociaal Cultureel Planbureau, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, en ook BrabantKennis en RUIMTEVOLK met het rapport Midsize Brabant (een onderzoek naar de kracht en identiteit van de middelgrote Brabantse steden) waarschuwen dat de kloof in Nederland tussen arm en rijk, tussen gezond en ongezond, tussen hoog- en laagopgeleid steeds verder toeneemt. Verschillen worden groter en hardnekkiger en daarmee dreigen ze onoverbrugbaar te worden.

Met de toenemende ongelijkheid, ontstaat het risico dat mensen steeds meer gevangen komen te zitten in hun eigen leefomgeving. Dat je afkomst en de plek waar je geboren wordt, steeds bepalender wordt voor je toekomst. Dat mensen niet meer samen leven, maar langs elkaar of zelfs met de rug naar elkaar toe. Dit gaat ook niet aan Roosendaal voorbij, waar jaarlijks bijna 150 jongeren zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, waar 50% van onze inwoners zich eenzaam voelt, waar de werkgelegenheid de afgelopen jaren is afgenomen en waar meer dan 1600 Roosendalers een beroep doen op de bijstand.

Voorzitter, het is onze taak om ongelijkheid ten alle tijden te blijven bestrijden. De kloof dicht zich niet vanzelf. Een uitdaging voor Roosendaal, waar wij als PvdA met elkaar en voor elkaar graag aan werken. Zo zal collega Derks bij de behandeling van de Veranderagenda Sociaal Domein aandacht vragen voor de bestrijding van armoede, aanpak eenzaamheid en een goede toegankelijke gemeente, zodat onze inwoners weten waar men hulp kan krijgen en waar wij als gemeente met onze maatschappelijke partner ook onze inwoners zelf actief goed kunnen bereiken.

Met de Agenda van Roosendaal uit de vorige bestuursperiode hebben we de handen uit de mouwen gestoken om Roosendaal evenwichtig verder te brengen in de 21e eeuw. Bezuinigingen zeker, maar ook met ruimte voor initiatief vanuit de samenleving. Goede voorbeelden hiervan zijn de inzet van de wijkteams, de buitenploegen, de buurtpreventie en Roosendaal Schoon.

Ook zijn we trots op het werk in het Sociaal Domein, Roosendaal Stad van de menselijke maat. Het sociaal beleid in Roosendaal is alleszins goed en ongeschonden uit de bezuinigingen gekomen. Wij denken dat wethouder Polderman kan constateren dat zijn voorganger PvdA-wethouder Jongmans de basis hiervoor goed heeft weggezet. Wel blijven we alert op signalen uit de samenleving en zien we teruglopende Rijksbudgetten op het terrein van de Jeugdzorg, waar GroenLinks op terugkomt namens onze partij en D66, en een structureel tekort bij de uitvoering van de Participatiewet de komende jaren.

Zorgen zijn er zeker, de begroting maakt nogmaals duidelijk de uitdagingen op het gebied van de leefbaarheid in onze wijken en dorpen. De aanpak van het groen en grijs (verhardingen) staat hierin centraal. Het College stelt dat de kwaliteitsimpuls Openbare Ruimte in 2016 is afgerond. Dat lijkt ons niet. Hoe kijkt de verantwoordelijk wethouder aan tegen deze uitdaging ten aanzien van het onderhoud van de Openbare Ruimte de komende jaren?

Ten aanzien van het speerpunt ‘Binnenstad’ is de PvdA verheugd dat een meerderheid van de Raad onlangs instemde met een PvdA-initiatief tot een binnenstad die BTB-proof is. De PvdA heeft weloverwogen ingestemd met de koers van de binnenstad, maar dat we altijd zorgvuldig zijn als het gaat om besteding van gemeenschapsgeld. De 3 miljoen euro voor de Nieuwe Markt kreeg niet onze steun, nu de verantwoordelijk wethouder niet duidelijk kon maken wat de herinrichting van de Nieuwe Markt zal bijdragen aan een sterke economische binnenstad, een versterking van de economische structuur van Roosendaal. Voor 2016 blijven we dit, en de overige aangekondigde plannen nauwlettend volgen. Vooralsnog stevige investeringen van de gemeente. De partners zijn enthousiast en doortastend aan de slag gegaan. Waar blijkt dat uit? Hoe zien we dat vertaald in plannen die de markt bekostigt? Een restrictie op de gemeentelijke investeringen, als duidelijk wordt dat het bedrijfsleven echt meedoet? Wellicht heeft de verantwoordelijk wethouder hier een antwoord op.

Voorzitter, het motto van dit college is ‘Werken aan een evenwichtig Roosendaal’. Voor ons staat dit voor een stabiel, nuchter en uitgebalanceerd bestuur. Op het terrein van de aanpak van het speerpunt Economie en Werkgelegenheid zien we dit niet terug. Het Economisch Actieplan heeft al kritiek gekregen van bijna alle fracties uit onze Raad en wordt niet gedragen door het gehele college. Onevenwichtig, en bijzonder teleurstellend van de verantwoordelijk wethouder dat er na dik een jaar nog geen krachtig plan ligt om een impuls te geven aan de Roosendaalse economie en arbeidsmarkt. De PvdA komt hier morgen op terug bij de inhoudelijke behandeling van het Economisch Actieplan, maar wil hier nogmaals benadrukken dat het zeer ontstemd is over het feit dat dit college dit zo laat liggen.

Ook het vasthouden aan de bezuiniging op het bibliotheekwerk door dezelfde wethouder baart ons zorgen. Wij komen met een voorstel om de bezuiniging van € 250.000,- voor 2016 te verzachten. Dit hebben we immers als Raad ook afgesproken, maar de verantwoordelijk wethouder negeert tot op heden deze boodschap.

Helaas moeten we nog een voorbeeld noemen van dit zwalkend beleid van deze wethouder. De berichtgeving over de Suite, het Muziekhuis, het Cultuurhuis, of verkopen. We zijn langzaamaan de draad kwijt. Ook hier blijkt dat een duidelijke visie op cultuur ontbreekt. D66 zal namens ons en GroenLinks hier nader op ingaan.

In onze keuzes voor Roosendaal lokaal laten we ons verder leiden door solidariteit en rechtvaardigheid, een samenleving waarin voor ieder plaats is en waaraan iedereen bijdraagt en waar we niemand uitsluiten.

Vanuit de begroting steken er voor de Partij van de Arbeid een aantal opdrachten uit, mede ook in het licht van de wensen die erbij ons zijn van de besteding van het overschot van € 800.000,-:

  • Het terugdringen van de werkloosheid en jeugdwerkloosheid. Werkloosheid is met afstand het meest ondermijnende probleem van dit moment. Omdat het verlies van werk niet alleen verlies van inkomen betekent, maar ook verlies van sociale contacten, van vastigheid, van zekerheid. (werktop, startersbeurs, participatie, inburgering, MKB Banenmotor, e.d.).
  • Bestrijding armoede. Waar we vorig jaar terecht een impuls hebben gegeven aan de bestrijding van armoede onder kinderen om sociale uitsluiting te voorkomen, vragen we daarnaast nu aandacht voor initiatieven op het gebied van de schuldhulpverlening:
    • preventieve training met begeleide nazorg in te zetten ter voorkoming van recidive;
    • meer aandacht te besteden aan preventie van nieuwe doelgroepen (jongeren, vrouwen, ouderen en ZZP-ers);
    • te onderzoeken in hoeverre cliënten schulddienstverlening een verkorting van de wachttijd Participatiewet kunnen krijgen en/of ‘bevriezing’ van de inschrijftijd;
    • de mogelijkheden te onderzoeken van een beheerrekening via de gemeente;
    • te onderzoeken in hoeverre een soepeler beleid mogelijk is ten aanzien van ophogingen bij vorderingen.
  • Ter versterking van het vestigingsklimaat: Hurende ondernemers betalen vanaf 2016 geen Onroerendezaakbelasting (OZB) meer voor hun pand. Het tarief voor de OZB voor huurders van kantoorpanden, winkelruimtes of horecagelegenheden wordt vanaf 2016 op nul gezet. In de nieuwe situatie wordt de belasting alleen nog door de eigenaren van deze panden betaald. Ondernemers die zowel eigenaar als gebruiker zijn van een pand gaan per saldo minder OZB betalen. In de nieuwe systematiek betalen ondernemers niet langer indirect mee aan de lang leegstaande kantoor- en winkelpanden. De gemeente geeft hiermee eigenaren van leegstaand vastgoed een prikkel om actief aan de slag te gaan met hun pand. Het is de verantwoordelijkheid van een pandeigenaar om te zorgen voor een passend (aan)bod, dan wel het pand te transformeren of te slopen als er geen huurders meer voor te vinden zijn. Structurele leegstand heeft een negatieve impact op de leefbaarheid van woon- en werklocaties. De totale ozb-belastingopbrengst voor de gemeente blijft met deze maatregel gelijk. Voor bewoners verandert er niets. De PvdA meent dat dit voorbeeld kansen biedt voor Roosendaal. De economische vitaliteit van Roosendaal wordt in grote mate bepaald door de bedrijvigheid. Dit zorgt voor werkgelegenheid en bestedingen. Het is om die reden dat Roosendaal continu moet blijven werken aan een sterk vestigingsklimaat.
  • Budget voor maatschappelijke activiteiten voor wijken, dorpen en buurten: benut het budget voor initiatieven waarin samen/saamhorigheid, duurzaamheid en leefbaarheid centraal staan.
  • Peuterspeelzaalwerk: Het kabinet maakt € 60 miljoen vrij voor gemeenten om het mogelijk te maken dat alle peuters naar de opvang kunnen, ongeacht of de ouders werken. Maak hier werk van in Roosendaal, dat dit al zo spoedig mogelijk wordt gerealiseerd.

Voorzitter, tot slot een belangrijke maatschappelijke opgave. Welkom in Roosendaal!

Ik ben trots hoe deze stad de handen ineenslaat en haar barmhartigheid toont. In korte tijd realiseerde Roosendaal een noodopvang voor vluchtelingen. Noodopvang die mensen hulp, een bed en vooral rust biedt na een lange, zware, vaak gevaarlijke reis. Ik spreek namens mijn hele fractie- en ik denk namens de hele raad – als ik mijn dank en waardering uitspreek voor al dit harde werk aan het college, aan de ambtenaren, de hulporganisaties, aan al die mensen die in actie kwamen.

Er zijn ook zorgen en er is ongerustheid. Die zorgen voel ik ook, zeker omdat ik met mijn andere pet op als advocaat ook zie wat er in Nederland, in Europa, gebeurd. Kunnen we deze grote stroom van vluchtelingen wel aan? Wat betekent dat voor onze samenleving? Waar moeten al die vluchtelingen wonen en wat betekent dat bijvoorbeeld voor mijn zoon of dochter die ook op zoek is naar woonruimte?

Wij komen dan ook met een voorstel tot een samenhangende aanpak om, gelet op de huidige ontwikkelingen binnen het vluchtelingenvraagstuk, de toestroom van nieuwe statushouders, nieuwkomers in onze gemeente, goed en optimaal te laten verlopen. Hierin is het cruciaal dat er gekeken wordt naar een samenhangende werkwijze vanuit het college met de samenleving in het kader van wonen, werken, onderwijs, welzijn en meedoen in de Roosendaalse samenleving. Regie ligt wat ons betreft bij de gemeente om o.a. het huisvestingsvraagstuk aan te pakken, maar ook aandacht voor het onderwijs en werk. Zo is niet alleen de huisvesting van statushouders op dit moment een probleem, ook andere urgentie verzoeken, starters, gastarbeiders en alleenstaande ouders hebben een probleem met het vinden van een sociale huurwoning.  Wij roepen dan ook op om dit probleem lokaal breder op te lossen waarin niet alleen naar de problemen van vandaag gekeken wordt. Dus te specificeren wat de gemeente in samenwerking met partners (maatschappelijke organisaties, eigenaren van onroerend goed, woningcorporaties, andere gemeenten) op de korte termijn en op de middellange termijn kan doen om opname en integratie van vluchtelingen zo soepel mogelijk te laten verlopen, bijvoorbeeld door concurrentie om sociale huurwoningen van statushouders met mensen op wachtlijsten zo veel mogelijk te beperken.

Geef hierbij de inwoners van Roosendaal laagdrempelig de kans om mee te praten over de wenselijkheid van een Roosendaalse bijdrage aan de leniging van de nood van vluchtelingen en over de mogelijkheden en de wenselijke vorm en daarmee invulling te geven aan samenspraak.

Waar we, naar onze mening terecht ons zeer kritisch hebben opgesteld bij de Kadernota 2016, doen we nu volop mee. Zeker nu wij als PvdA de onderliggende verhoudingen in de Raad als positief ervaren en gelukkig nu ook het college inziet dat het de Raad als geheel nodig heeft.

Onze fractie werkt graag met u en zoekt de verbinding met u om gezamenlijk te werken aan een nog mooier Roosendaal. Wij voegen graag ons Roosendaals progressief sausje toe aan deze begroting. Wij vinden dat er met energie, ambitie en perspectief gewerkt moet worden aan Roosendaal. Laten we samen de juiste keuzes maken voor onze gemeente, zodat iedereen zich in Roosendaal welkom en thuis blijft voelen. Kortom, samen vooruit!